Mehmet Özbek
                                                   Fotoğraf: Bekir Karadeniz

 

 

Mehmet Özbek

1945 yılında Urfa'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Urfa'da yüksek öğrenimini İstanbul'da tamamladı. Eğitim gördüğü İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden sonra aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde »Urfa Türkülerinin Dil ve Anlatım Özellikleri« adlı teziyle doktorasını tamamladı ve »edebiyat doktoru« unvanını aldı.

Öğrencilik yıllarında, İstanbul Belediye Konservatuarının Türk Müziği Nazariyatı Bölümünde 2 yıl devam ederek Münir Nurettin Selçuk, Melahat Pars, Muzaffer Birtan, Şefik Gürmeriç, Halil Bedii Yönetken, Süheyla Altmışdört ve Dürdane Altan gibi hocalardan ders aldı.  1966 yılında TRT kurumunun açmış olduğu sınavı kazandı ve İstanbul Radyosunda stajyer,  1969 yılından sonra da halk müziği sanatçısı olarak çalışmalarını sürdürdü. 1977 yılında aynı radyonun Türk Halk Müziği ve Oyunları Şube Müdürlüğü, 1982 yılında da TRT Müzik Dairesi Türk Halk Müziği ve Oyunları Müdürlüğü görevlerine atandı. 1983-1995 yılları arasında Hacettepe, 1998-2000 yılları arasında Gazi, 2006-2007 ders yılında ise Ankara Üniversiteleri Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri Halk Bilimi Anabilim Dallarında Türk Halk Müziği dersleri verdi. 1996-2002 yılları arasında Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Bilim Kurulu Üyesi olup Müzik Perde ve Sahne Sanatları Kolu Başkanı olarak çalıştı. Haziran 1986’dan başlayarak kuruluşunu gerçekleştirdiği Kültür  ve Turizm Bakanlığı Ankara Devlet Türk Halk Müziği Korosu'nun şefi olarak görevini sürdüren Özbek, Ekim 2007’de kendi isteğiyle bu kurumdan emekliye ayrıldı.

1966 yılından başlayarak profesyonelce Türk Halk Müziği ses sanatçısı ve şefi olarak  çalıştı. 1977-1986 yılları arasında TRT Türk Halk Müziği Denetleme ve Repertuar Kurullarında da üye ve başkan olarak görev yaptı.  Başta Urfa olmak üzere Anadolu'da birçok yörenin; yurtdışında ise Irak, Azerbaycan, Yugoslavya ve Bulgaristan Türklerinin halk ezgilerini derledi. Sözlü ve sözsüz olmak üzere bunların 300 kadarını TRT repertuarına kazandırdı.

TRT kurumunda bulunduğu dönemlerde radyoda hazırladığı, »Aşıklık Geleneği«, »Türk Halk Çalgıları«, »Türküler Ne Der«, »Türkülerin Dünü Bugünü«, »Bilince Sevdiklerimiz«, televizyonda hazırladığı, »Yurdun Sesi« programıyla o güne kadar radyo bünyesinde kullanılmayan Tar, Kaval, Zurna, Tulum gibi çalgıları ilk defa bir orkestra disiplini içinde kullanarak Türk Halk Müziğinin çalgı ve repertuar bakımından temel değerlerini ortaya koyup alışıla gelmişin dışında yaptığı icralarla bu müziğin zenginliğini ve evrenselleşmeye açık olduğunu vurguladı. »Elimizden Obamızdan«, »Kervan« adlı TV programlarla yine o güne kadar fazlaca tanınmayan, Kazak, Kırgız, Özbek ve Türkmenlerin oyun ve müziklerinden örnekler vererek Türk dünyasının genişliğini ve bu alan içindeki kültür birliğini vurgulamaya çalıştı.

Japonya, Suudi Arabistan, Yugoslavya, Irak, Almanya, Hollanda, Danimarka, İsveç, Mısır ve Azerbaycan  olmak üzere yurt dışında ve yurt içinde konserler vererek Türk halk müziğini tanıttı. Japonya'nın en büyük kültür kurumu olan MIN-ON'un davetlisi olarak 1980 yılında gittiği Japonya'nın 10 şehrinde, Prof. Koizumi yönetiminde verdikleri açıklamalı konserlerle başta Urfa türkü ve hoyratları olmak Türk halk müziğinin zengin ve orijinal değerlerini tanıttı. Konserlerin bazı ezgileri LP haline getirildi. Yaptığı basın toplantısıyla Türkleri ve onların kültürlerinin tanıtılmasını ve sevilmesini sağladı. 1987 yılında Babil Festivali'nde gerek yönettiği koro, gerekse yaptığı solo, dinleyicilerde büyük ilgi ve heyecan yarattı. Arap ve Türkmen gazeteleri kendisinden ve korosundan büyük bir övgüyle bahsetti.

»Altun Hızma«, »Türkülerin Dilinden«, »Mum Kimin Yanan Kerkük«, »Yadigar Türküler« adlı albümleri, uzunçalarları ve 45’lik plakları, »Folklor ve Türkülerimiz« (1976), »Müzik Eğitimi« (1987), »Türk Halk Ezgileri« (1988), »Türk Halk Çalgı Bilgisi« (1992), »Türk Halk Müziği Terimleri Sözlüğü« (1998), »Türk Halk Müziği El Kitabı« (1998) adlı kitapları yayınlanan Özbek’e hizmetlerinden dolayı Haran Üniversitesi tarafından »Fahri Doktor« unvanı verildi.

 

 

© BeKa