|

Fotoğraf: Bekir
Karadeniz
Mehmet Özbek
1945
yılında Urfa'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Urfa'da yüksek öğrenimini
İstanbul'da tamamladı. Eğitim gördüğü İstanbul Üniversitesi Edebiyat
Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden sonra aynı
üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde »Urfa Türkülerinin Dil ve
Anlatım Özellikleri« adlı teziyle doktorasını tamamladı ve »edebiyat
doktoru« unvanını aldı.
Öğrencilik yıllarında,
İstanbul Belediye Konservatuarının Türk Müziği Nazariyatı Bölümünde
2 yıl devam ederek Münir Nurettin Selçuk, Melahat Pars, Muzaffer
Birtan, Şefik Gürmeriç, Halil Bedii Yönetken, Süheyla Altmışdört ve
Dürdane Altan gibi hocalardan ders aldı. 1966 yılında TRT
kurumunun açmış olduğu sınavı kazandı ve İstanbul Radyosunda stajyer,
1969 yılından sonra da halk müziği sanatçısı olarak çalışmalarını
sürdürdü. 1977 yılında aynı radyonun Türk Halk Müziği ve Oyunları
Şube Müdürlüğü, 1982 yılında da TRT Müzik Dairesi Türk Halk
Müziği ve Oyunları Müdürlüğü görevlerine atandı. 1983-1995
yılları arasında Hacettepe, 1998-2000 yılları arasında Gazi,
2006-2007 ders yılında ise Ankara Üniversiteleri Edebiyat Fakültesi
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri Halk Bilimi Anabilim Dallarında Türk Halk
Müziği dersleri verdi. 1996-2002 yılları arasında Atatürk
Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Bilim Kurulu Üyesi olup Müzik Perde
ve Sahne Sanatları Kolu Başkanı olarak çalıştı. Haziran 1986’dan
başlayarak kuruluşunu gerçekleştirdiği Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara
Devlet Türk Halk Müziği Korosu'nun şefi olarak görevini sürdüren
Özbek, Ekim 2007’de kendi isteğiyle bu kurumdan emekliye ayrıldı.
1966
yılından başlayarak profesyonelce Türk Halk Müziği ses sanatçısı ve şefi
olarak çalıştı. 1977-1986 yılları arasında TRT Türk Halk Müziği
Denetleme ve Repertuar Kurullarında da üye ve başkan olarak görev
yaptı. Başta Urfa olmak üzere Anadolu'da birçok yörenin; yurtdışında ise
Irak, Azerbaycan, Yugoslavya ve Bulgaristan Türklerinin halk ezgilerini
derledi. Sözlü ve sözsüz olmak üzere bunların 300 kadarını TRT
repertuarına kazandırdı.
TRT
kurumunda bulunduğu dönemlerde radyoda hazırladığı, »Aşıklık Geleneği«,
»Türk Halk Çalgıları«, »Türküler Ne Der«, »Türkülerin Dünü Bugünü«, »Bilince
Sevdiklerimiz«, televizyonda hazırladığı, »Yurdun Sesi« programıyla o güne
kadar radyo bünyesinde kullanılmayan Tar, Kaval, Zurna, Tulum gibi
çalgıları ilk defa bir orkestra disiplini içinde kullanarak Türk Halk
Müziğinin çalgı ve repertuar bakımından temel değerlerini ortaya koyup
alışıla gelmişin dışında yaptığı icralarla bu müziğin zenginliğini ve
evrenselleşmeye açık olduğunu vurguladı. »Elimizden Obamızdan«, »Kervan«
adlı TV programlarla yine o güne kadar fazlaca tanınmayan, Kazak,
Kırgız, Özbek ve Türkmenlerin oyun ve müziklerinden örnekler vererek Türk
dünyasının genişliğini ve bu alan içindeki kültür birliğini vurgulamaya
çalıştı.
Japonya, Suudi
Arabistan, Yugoslavya, Irak, Almanya, Hollanda, Danimarka, İsveç, Mısır ve
Azerbaycan olmak üzere yurt dışında ve yurt içinde konserler vererek Türk
halk müziğini tanıttı. Japonya'nın en büyük kültür kurumu olan MIN-ON'un
davetlisi olarak 1980 yılında gittiği Japonya'nın 10 şehrinde,
Prof. Koizumi yönetiminde verdikleri açıklamalı konserlerle başta
Urfa türkü ve hoyratları olmak Türk halk müziğinin zengin ve orijinal
değerlerini tanıttı. Konserlerin bazı ezgileri LP haline getirildi.
Yaptığı basın toplantısıyla Türkleri ve onların kültürlerinin tanıtılmasını
ve sevilmesini sağladı. 1987 yılında Babil Festivali'nde gerek
yönettiği koro, gerekse yaptığı solo, dinleyicilerde büyük ilgi ve heyecan
yarattı. Arap ve Türkmen gazeteleri kendisinden ve korosundan büyük bir
övgüyle bahsetti.
»Altun Hızma«,
»Türkülerin Dilinden«, »Mum Kimin Yanan Kerkük«, »Yadigar
Türküler« adlı albümleri, uzunçalarları ve 45’lik plakları,
»Folklor ve Türkülerimiz« (1976), »Müzik
Eğitimi« (1987), »Türk Halk Ezgileri« (1988),
»Türk Halk Çalgı Bilgisi« (1992), »Türk Halk Müziği Terimleri
Sözlüğü« (1998), »Türk Halk Müziği El Kitabı« (1998)
adlı kitapları yayınlanan Özbek’e hizmetlerinden dolayı Haran
Üniversitesi tarafından »Fahri Doktor« unvanı verildi.
|